NGUYỄN HUY TƯỞNG CÒN VỚI THỜI GIAN
VẤN ĐỀ VÀ SỰ KIỆN
HỒ SƠ BÁO CHÍ
GÓC TƯ LIỆU
Hỗ trợ khách hàng
0909 210 761
Hỗ Trợ Online
Mr. Cường

0909 210 761

Thông tin liên hệ
Điện thoại: 0909 210 761
Email: [email protected]
VIDEO CLIP
Liên kết website
Thống kê truy cập

CÂU LẠC BỘ NGƯỜI YÊU SÁCH CHÚNG TÔI

( 23-10-2022 - 01:07 PM ) - Lượt xem: 360

Câu lạc bộ là địa chỉ sinh hoạt của những người đọc và sưu tầm sách mang tên nhà văn Nguyễn Huy Tưởng. Nếu không bận bịu gì, hàng ngày có khoảng 5 đến 7 người hưu trí tụ tập ở “trụ sở” 352 đường số 8, phường 11 quận Gò Vấp để tán gẫu

A-Sinh nhật

Năm nay CLB.NYS.NHT kỷ niệm lần thứ 11 ngày thành lập trong bối cảnh Sài Gòn vừa thoát khỏi mùa bốn của đại dịch covid-19 được hơn một năm, mà dư chấn của nó vẫn còn nghe hãi hùng. Câu lạc bộ là địa chỉ sinh hoạt của những người đọc và sưu tầm sách mang tên nhà văn Nguyễn Huy Tưởng. Nếu không bận bịu gì, hàng ngày có khoảng 5 đến 7 người hưu trí tụ tập ở “trụ sở” 352 đường số 8, phường 11 quận Gò Vấp để tán gẫu. Nhóm ủy viên thường trực này được xem là hội viên trà lá hơn là thành viên CLB, phần nhiều là kỹ sư của các ngành kỹ thuật như xây dựng, quân sự, đóng tầu, điện tử. Với văn chương, họ chỉ là người ngoại đạo, tay ngang, không thể sánh bằng dân văn học chuyên nghiệp. Nên CLB còn được gọi là sân chơi của những tay nghiệp dư (playground for amateurs).

Bàn trà lá hàng ngày

Chúng tôi vẫn hay tếu táo với nhau rằng, chúng ta là những tỷ phú thời gian, đến thời kỳ ACCC – ăn chơi chờ chết. Còn được gặp nhau là còn chém gió thoải mái, thả phanh từ thế sự trong nước đến thời sự quốc tế, và cả những câu chuyện thế thái nhân tình, lẫn kinh nghiệm bảo trì sức khỏe trước khi bước vào giai đoạn cuối cùng “-lão-bệnh-tử-” của đời người. Lúc ấy, gân cốt bắt đầu rệu rã, đủ thứ bệnh tật lòi ra, muốn khua chân múa tay cũng chẳng được nữa, bông phèng vài câu đã đuối hơi rồi. Động viên nhau xây dựng cuộc sống theo phương châm vui là chính, để có thể sống khỏe! - đi nhanh! - đầu thai sớm!

Có thể nói, thành viên CLB là những người tự nguyện đến với nhau tâm tình và giết thời gian. Chỉ khác ở chỗ, chúng tôi đốt cháy thời giờ bằng những cuộc tranh luận, lúc sôi nổi khi lãng nhách vì cũng có lần hết chuyện để nói, hết cái để bông đùa. Đề tài tán phét không chỉ rộng, còn đào sâu đến gốc rễ ở một cuốn sách nào đó đang tạo ra mưa-gió-đá trên mạng xã hội. Không ít lần đám kỹ sư rỗi hơi có trình độ “tay ngang” phát hiện ra cuốn tiểu thuyết của một văn nhân vừa ra lò đã bay thẳng lên giời xanh nhờ vào làn gió bốc thơm sống sượng của các nhà PBLLVH thân hữu/ lợi ích nhóm/đồng hương nhóm/phong bì nhóm/... lại có đến bốn năm lỗi sơ đẳng/tối kỵ/chết người; chỉ cần một lỗi, tác giả cũng nên thu hồi, in lại tác phẩm. Rồi một hôm, đám “ngoại đạo” kia lại sờ thấy một tuyển thơ của cả đời thi sĩ tiếng tăm lừng lẫy... cũng chỉ ngang bằng đôi chiều thu ảm đạm. Chưa kể bệnh nghề nghiệp, kỹ sư nhìn đâu cũng thấy máy móc hư hỏng, bác sĩ nhòm đâu cũng thấy vi trùng, cộng thêm thói quen không thể ăn nhạt nên nhiều bận vớ được “Trường ca nước lã” là chẳng thể nuốt trôi.

Những lúc thất vọng như thế, không khí trà đàm bỗng chùng xuống, mặt ngửa lên trời thở ra đôi lời cảm thán, thương thay cho nền văn học nước nhà: Tại sao chất lượng tác phẩm chỉ bằng 1/3 giá trị quảng bá trên facebook. Phải chăng điều tréo ngoe kia đã phản ánh hiện thực trình độ PBLLVH Việt Nam?... Thế nhưng vài hôm sau, niềm hi vọng bất ngờ được thắp lên bởi một gã tay chơi amateur rách giời rơi xuống/từ trong bụi rậm chui ra, chọc vào một bài bình luận ngô ra ngô, khoai ra khoai. Thế là giải thoát làng văn khỏi hội chứng lên đồng, trả lại bầu trời xanh cho những cánh diều cô đơn đi ngược gió; nhưng vẫn chưa đủ nóng làm cho văn nhân cởi cái áo hoang tưởng, ngộ nhận.   

Mặc dù trình độ phê bình lý luận văn học của CLB chỉ đến thế, vậy mà vào những hôm tọa đàm đầu tháng vẫn cuốn hút bạn đọc đến với CLB khá đông, nhiều lần lên tới 40 người; nếu kể cả thành phần thằng tôi linh hồn nằm trong mỗi cá nhân sẽ là con số gấp ba “3*40 = 120” chư vị tham dự. Nhiều khi thằng “tôi” nó lấn lướt tất cả, và không ít lần “linh hồn” bị con người bỏ rơi, quên lãng. Nên khi đọc sách, chúng ta nhớ tìm tác phẩm có ích cho cả ba nhé.

Giống như mọi khi, nội dung tọa đàm xoay quanh một chủ đề văn học thú vị nào đó, hay một nhân vật nổi tiếng nào đó, hoặc một sự kiện lịch sử đáng nhớ nào đó. Mỗi bận như vậy là tinh thần chém gió được bê từ bàn trà ngoài sân vào trong nhà một cách lịch sự qua sự điều khiển của lão chủ nhiệm kiêm MC... Chả biết vì sao, có thể là do bệnh nghề nghiệp của giới MC, nói ra rả suốt 11 năm qua, nên giọng của lão không được như lúc còn trẻ. Nếu không có micro tăng âm thì người lãng tai cũng chỉ nghe được lõm bõm rằng là: sau buổi tọa đàm hôm nay...chúng ta lại cùng nhau ra quán Tư Trì hay Tre Vàng chém gió tiếp.

Vào những lúc cao hứng, các hội viên cũng biết làm cho mình đỏ mặt tía tai, gân cổ nổi lên khi nhảy vào hùng biện về một nội dung hấp dẫn nào đấy. Như nhiều người về già, bọn chúng cũng mắc phải cái tật nói có đầu có đuôi, có ngọn có ngành, đi vào chi tiết như chui vào hang cùng ngõ hẻm thành ra nói dai nói dài, chiếm dụng thời gian tham luận; khiến những người ngồi nghe sốt cả ruột. 

CLB “có” hẳn một “Kho sách Phạm Thế Cường” là thư viện tư nhân đầu tiên, đứng vào hàng to nhất nước. Nên họ có điều kiện mượn sách và đọc sách. Trong CLB, lão giám đốc thư viện và một vài thành viên có trí nhớ khá tốt, cộng với cái tật thù dai một hai nhân vật nhố nhăng nào đó trong tác phẩm văn học đọc từ hồi cấp III... đã biến mấy gã này thành cỗ máy computer-sống để người ham học có thể truy cập thông tin bằng những câu hỏi thú vị, cắc cớ. 

Chơi với CLB có đến 5 năm, chẳng rõ lương lậu của lão chủ nhiệm là bao nhiêu, CLB luôn có trà ngon uống mỗi ngày. Không ít lần người tới dự tọa đàm rối rít “Chúng em xin được cảm ơn đồng chí chủ nhiệm đã tạo điều kiện cho nhà iem được phát biểu và thưởng thức tác phẩm của ông A, bà B”. Hoặc là, “tọa đàm đã cho chúng tôi được biết thêm về cái này, cái kia...”... Nói thật, nếu tọa đàm không hấp dẫn thì chẳng ai tới làm gì. Chưa hẳn là đến lấy tập san, họ tới để gặp nhau tâm tình sau đôi lần xa cách, tặng nhau tập thơ, rồi cùng đứng lên mặc niệm một người vừa bất chợt ra đi vì tuổi cao, sức yếu... Lúc ấy mới thấm cái tình người, nhận ra kiếp người là vô thường... Vì vậy, sau nhiều lần thử sức đọc sách với các ông trùm chơi sách vào hàng top ten ở Việt Nam như lão giám đốc, gã luật sư, tay bác sĩ, gã kỹ sư... tôi cảm thấy mình đủ tự tin giơ tay xin được phát biểu, trao đổi kinh nghiệm đọc sách với nhân gian. 

Trước khi chia sẻ kinh nghiệm đọc sách, xin phép được giải trình lý do: Vì sao tôi lại mô tả CLB và đồng chí chủ nhiệm đáng kính của chúng ta như thế?

Bởi tôi muốn các bạn đồng cảm về tình trạng/bối cảnh hội hè, CLB hiện nay ở nước ta. Hỏi rằng, có được bao nhiêu hội hè, câu lạc bộ ở Việt Nam lại có được không khí sinh hoạt dân chủ, văn hóa và đi vào thực chất như CLB này? Ở đây, người ta đã âm thầm bỏ công chọn lựa từ núi sách kia những đề tài/nội dung thú vị để cho mọi người tự do tới dự, được nghe thích tai, phát biểu thoải mái. Họ lặng lẽ biên tập, in ấn tập san để tặng bạn đọc từ tháng này qua năm khác. Nói như vậy không phải kể ra sự vất vả, kiên trì của người tổ chức, mà để chúng ta cảm thông cho những sơ suất của anh chủ nhiệm và Ban lãnh đạo CLB.

B-Trao đổi kinh nghiệm

Vào quãng 2016-2017, sau khi tiếp cận một loạt tác phẩm văn học, tôi đã rút ra cho mình chút kinh nghiệm đọc sách: Làm thế nào để đánh giá chính xác về nghệ thuật một tác phẩm văn học? Từ đó có cái nhìn đúng đắn về năng lực của một văn nhân. Hóa ra câu trả lời được gợi ý từ những cuốn sách dịch. Vì đại đa số sách dịch đều hay; bởi không hay thì chẳng ai dịch làm gì. Người dịch vô tình làm công tác tuyển chọn cho độc giả. Còn sách trong nước, hầu như vớ được cuốn nào đọc quyển ấy, thậm chí bị đánh lừa bởi truyền thông tâng bốc/bạn bè khen nhau quá mức. Tôi cho rằng, tình trạng vàng thau lẫn lộn này cũng diễn ra trên thế giới. Cho nên bạn phải tự tìm lấy một công cụ khả dĩ để có thể thẩm định nhanh, cuốn sách kia có nên mua hay không? 

Sau một thời gian tìm hiểu về văn xuôi và thơ ca, cộng với việc viết văn và làm thơ của mình tôi nhận thấy “câu thơ đắt” trong thơ và “áng văn” trong văn xuôi là tiêu chí nổi bật có thể đem ra đánh giá trình độ nghệ thuật viết văn của các tác giả. Bởi đó là giọt sương long lanh đọng lại trong lòng bạn đọc lâu nhất, sống dai nhất với thời gian, chứ chưa hẳn là nội dung hấp dẫn của tác phẩm. Không phải thi nhân nào cũng có được câu thơ đắt khắc lên bia mộ, không phải nhà văn nào cũng có được những áng văn để đời. Sau đây là thí dụ về câu thơ đắt:

• Thế sự: Lấy cán bút làm đòn xoay chế độ/ Mỗi vần thơ bom đạn phá cường quyền. Hay như: Chở bao nhiêu đạo thuyền không khẳm/ Đâm mấy thằng gian bút chẳng tà.

• Lịch sử: Từ thuở mang gươm đi mở cõi/Nghìn năm thương nhớ đất Thăng Long.

• Triết lý: Thi ca không chứa hận thù/ Sao nàng thơ lại cầm tù hồn nhân?

• Tình yêu: Vầng trăng ai xẻ làm đôi/ Nửa in gối chiếc nửa soi dặm trường. Hay như: Đôi gò bồng đảo sương còn ngậm/ Một lạch đào nguyên suối chửa thông.

• Tả cảnh: Con nai vàng ngơ ngác/ Đạp lên lá vàng khô. Hoặc: Ngoài thềm rơi chiếc lá đa/ Tiếng rơi rất mỏng như là rơi nghiêng. Hay như: Một tiếng chim kêu sáng cả rừng.

Trong các thí dụ trên, chúng tôi đã nhìn thấy câu thơ “Từ thuở mang gươm đi mở cõi/Nghìn năm thương nhớ đất Thăng Long” được khắc trên bia mộ của nhà thơ Huỳnh Văn Nghệ khi về Bình Dương năm 2018. Còn ở đây, tôi dùng những câu thơ này để nói rằng, trong văn xuôi sẽ là những áng văn có giá trị như câu thơ đắt, nhà văn không dễ gì kiếm được trong sự nghiệp của mình. Quý vị sẽ thấy điều đó khi tham khảo áng văn viết về cây tre Việt Nam của Thép Mới hay rừng xà nu của Nguyên Ngọc. Có thể nói, câu thơ đắt & áng văn có giá trị như viên ngọc lục bảo, khi áp dụng tiêu chí này các văn nhân có thể tự đánh giá/điều chỉnh nghệ thuật viết văn của mình. 

Cũng từ năm 2016 đó, tôi tình cờ nhận ra có thể chia sách làm hai loại: sách Giải trí và sách làm Thay đổi tư duy (triết học) của con người. Có thể thấy rằng, chẳng bao giờ đọc hết sách Giải trí. Nhưng ở sách Thay đổi, bạn có cơ hội nắm được phần tri thức cốt lõi của đời người – không có trong sách Giải trí. Lúc ấy bạn sẽ có cảm giác: Quyển này không đọc cũng được, những cuốn kia phải đọc. Bởi không chỉ đọc cho “ta”, còn cho cả thằng “tôi” và linh hồn. Bạn sẽ thấy mục đích viết của tác giả là khác nhau: “Bên này thỏa mãn cái tôi/Bên kia viết để đổi đời chúng sinh/Một bên chỉ thấy hữu hình/Một bên thấy cả vô minh kiếp người”

Ngay cả khi bạn là nhà sư hay mục sư, là một Kitô hữu hay một Phật tử, là thường dân hay bác học... những tác phẩm ở dòng Thay đổi sẽ làm đảo lộn tư duy triết học ở bạn. Trong các trang sách này, độc giả sẽ nhận ra sự tồn tại của chúng sinh vô hình và thế giới song hành ngay bên cạnh mình, mà trước năm 2015 còn mơ hồ, huyền bí.

Theo thời gian, một ngày không xa, sau khi bỏ lại xác phàm bạn sẽ phải bước vào thế giới vô hình đó, hòa mình với các chúng sinh vô hình ấy, cùng tỏa sáng bay trong không gian... “Bay về đâu?” – câu cuối cùng của chuỗi bốn câu hỏi triết học muôn thuở “Ta là ai? Ta từ đâu đến? Ta tới đây để làm gì? Ta sẽ đi về đâu?” cần được bạn trả lời.

Thưa quý vị! Quỹ thời gian của U60 còn kha khá, với U70 còn chút chút, nhưng với U80 chả còn bao nhiêu, sang U90 là cạn rồi. Thậm chí đủ thời gian, nhưng sức khỏe lại không có thì làm sao bạn cầm nổi cuốn sách trên một bàn tay đã run rẩy và đôi mắt đã kéo màng? Không biết thế giới bên kia thế nào, làm sao bạn dám bước qua? Cho nên ngay từ bây giờ, nếu bạn không muốn bỏ phí một kiếp người thì hãy bồi bổ cho mình kiến thức về khoa học siêu hình. Ở đấy, bạn sẽ được biết thêm phương pháp chữa bệnh không dùng thuốc phù hợp với tuổi già khi trăm thứ bệnh đổ ập về cùng một lúc, chữa cái này thì hỏng cái kia.

Tóm lại, vấn đề ở đây chưa phải là đọc nhiều, cũng chưa hẳn là đọc rộng, hiểu sâu, mà là đọc đúng loại sách thằng “tôi” vẫn hay xem thường, linh hồn đang tìm kiếm, con tim và lý trí của ta mách bảo. Bởi, khi còn ở thế giới bên kia chúng nó đã thề rằng, sau mỗi lần tái sinh đầu thai linh hồn phải tiến bộ về mặt tri thức, cùng “tôi” và “ta” tiến tới xóa bỏ vô minh ở kiếp người. 

Chúc mừng sinh nhật CLB.NYS.NHT!

Chúc quý vị sức khỏe, may mắn và thành công! 

VÕ XUÂN TÒNG

20/9/2022

Các Bài viết khác