NGUYỄN HUY TƯỞNG CÒN VỚI THỜI GIAN
VẤN ĐỀ VÀ SỰ KIỆN
HỒ SƠ BÁO CHÍ
GÓC TƯ LIỆU
Hỗ trợ khách hàng
0909 210 761
Hỗ Trợ Online
Mr. Cường

0909 210 761

Thông tin liên hệ
Điện thoại: 0909 210 761
Email: phamthecuong@yahoo.com.vn
VIDEO CLIP
Liên kết website
Thống kê truy cập

“VŨ NHƯ TÔ ĐÃ XUẤT BẢN”

( 08-09-2013 - 09:47 AM ) - Lượt xem: 771

Tháng 9 năm 1946, kỷ niệm một năm ngày Quốc khánh cũng là Tết Độc lập đầu tiên của dân tộc Việt sau nhiều chục năm phải chịu ách thực dân đô hộ. Là một chiến sĩ đấu tranh trên mặt trận văn hoá - văn nghệ, Nguyễn Huy Tưởng vô cùng tự hào và hân hoan trước những thành tựu buổi đầu của cách mạng. Hoà vào niềm vui chung của dân tộc, Nguyễn Huy Tưởng còn có một niềm vui riêng khó tả mà một người làm công việc sáng tạo như ông đã có được: chứng kiến thời khắc đứa con tinh thần - vở kịch Vũ Như Tô được in ra. Liệu Vũ Như Tô, tác phẩm giờ đây được coi là đỉnh cao sáng tạo của Nguyễn Huy Tưởng, đồng thời là một kiệt tác của văn học Việt Nam, khi ấy đã được đón nhận như thế nào? Liệu tác giả của nó, người từng lao tâm khổ tứ viết đi viết lại vở kịch tâm huyết nhất của đời mình, khi ấy đã được sống những phút giây như thế nào, được hưởng những niềm vui nỗi buồn gì từ sự ra đời của tác phẩm? Liệu Nhật ký Nguyễn Huy Tưởng có cho ta biết được gì về Vũ Như Tô trong không khí có một không hai của những ngày Tết Độc lập năm ấy? Xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc một số trích đoạn nhật ký cách đây 68 năm của nhà văn, nhà cách mạng Nguyễn Huy Tưởng. (Đầu đề lấy theo một câu trong nhật ký của ông...

 

    

1-9-1946

Ngày hội thanh niên. Phố xá tưng bừng, treo đèn kết hoa. Trẻ con rước đèn. Tiếng trống. Tiếng hát xẩm. Nghe như năm ngoái(1). Tự hào cho dân tộc. Gặp Tố Hữu. Xem phố xá. Chửi Hoa kiều không hưởng ứng. Phố hàng Mã. Những đồ chơi mới. Mà những người đều ngửng cả mặt, chứ không cúi. Một vành trăng giữa trời đen trắng, tuyệt đẹp. Tố Hữu xin về để viết. Tố Hữu nhận xét: Mình vẫn là người đi xem, không phải là người trong cuộc.

 

2-9-1946

Ngày Độc lập. Tới Tribune [khán đài], ăn mặc không tề chỉnh. Lê, công an nói: Mày ăn mặc thế không được đứng đây đâu. Sang bên kia. Tuy là đồng chí [với nhau] nhưng đau đớn. Điểm binh. Khá đẹp. Gai gai người. Dân chúng ít hoan  hô. Về Đặng Thai Mai. Cùng Tố Hữu. Anh chàng còn trẻ này được trọng vọng lắm. Thi nói: Có lẽ Tố Hữu cũng trong bộ TT [Tuyên truyền] của Đảng.

Cùng với Thôi Hữu đi chơi đêm Độc lập. Rước đuốc quanh hồ. Dân chúng đông. Người và người. Hỏi Thôi Hữu về những nhân viên Trung ương. Hắn kết luận: bọn mình không cần danh giá, địa vị. Chỉ cốt việc. Nai lưng mà làm, không như bọn Dân chủ, trí thức. Mê việc thế thôi.

Các phố tưng bừng. Tiệc đoàn kết. Trong một phố hẻo lánh, một đại biểu nói với bà con trong phố giữa tiệc. Vào một hàng cơm. Có bọn Nam Bộ mới ra. Nghe quốc ca, mình đứng dậy chào. Họ cũng bắt chước.

   

4-9-1946

            Cùng đi với Tố Hữu. Thảo luận về văn hóa ở nhà Đặng Thai Mai. Lập đoàn “Bạn văn hóa”. Phú Hương đề nghị mình làm Tổng thư ký, vì tuy mình viết ít, nhưng Bắc Sơn đã nổi tiếng. Mai nói sẽ phê bình.

Gặp Nguyễn Sơn. Nói Bắc Sơn tuy nghệ thuật còn non nớt nhưng đã tỏ được cái gì. Nhạc Bắc Sơn cũng vì thế mà hay. Vững chắc.

Đêm, vợ đẻ. Lại con gái.

 

10-9-1946

Con gái mới  tên là Khánh trông có vẻ xinh. Một buổi chiều vui với con, đắm đuối nhìn con mãi không về.

            Mấy hôm nay: đi ngủ sớm. Mất thói quen làm việc. Lười nghĩ. Muốn viết về buổi phá hầm trú ẩn ở hồ Hoàn kiếm: Cờ treo trên cây - Gạch - Cuốc - Xe chạy -  Hô khẩu hiệu. Đất mịn màng. Cảnh thật là hùng vĩ.

 

14-9-1946

Viết xong bài Ý nghĩ về mùa thu(2). Văn cũng nhẹ nhàng.

 

18-9-1946

            Cảnh cụ Hồ ký với Moutet(3). Bị ép ký. Đêm khuya, một mình vào giường Moutet. Một sự im lặng bi đát. Thương cụ và định viết một bài về cụ. Một vở kịch về cụ.

 

24-9-1946

Vũ Như Tô đã xuất bản. Khá bằng lòng. Kịch vĩ đại. Chỉ tiếc rằng nó cổ. Có một nhà văn phê bình ngay: anh Bổng. Có một nhà yêu kịch đến xin diễn: anh Tống Phúc Hạp. Một ngày sung sướng.

     

25-9-1946

Kỷ niệm nhà văn Vũ Trọng Phụng (1-9 âm lịch). Có mẹ, vợ và gia đình Vũ. Nhà Minh Đức xuất bản. Nhiều nhà văn đến dự. Tuân, Khuê, Thế Lữ, Tửu nói, rồi Nguyên Hồng.

Nhiều người nói về bài: Ý nghĩ về một mùa thu. Có người đọc một câu trong bài ấy. Có người nói: [Trông] khô khan thế mà sao viết được thế...

 

28-9-1946  

Nguyễn Tuân lên chơi. Biếu một [cuốn] Chùa Đàn. Huy Kinh viết thư khen bài Mùa thu... của mình. Không lấy gì làm thích lắm.

Xem Chùa Đàn. Thán phục văn tài và lòng thành thật của Nguyễn Tuân.

 

1-10-1946

Nói chuyện với Tố Hữu về đảng tính. Nhiệm vụ là làm cho đảng có uy tín, tức là mình vinh dự. Cảm thấy một cái gì hăng hái, bồng bột khi mình là một đảng viên. Quên mình để cho đảng tiến. Cá nhân không đáng kể.

                                                                          

3-10-1946

Lương Xuân Nhị khen Vũ Như Tô mạnh. Xuân Diệu khen. Nguyễn Văn Bổng viết bài phê bình rất khá.

 

4-10-1946

Đón phái đoàn Phạm Văn Đồng. Trời mưa bụi như đã trở rét. Về. Gặp hai phụ nữ, một trong hai người có chị ở Đáp Cầu gặp hôm mình về diễn thuyết. Lời nói nhẹ nhàng, êm ái. Người đẹp.

Cảm thấy mình già. Công việc nhiều. Tác phẩm ít. Vũ Như Tô vẫn thấy bày ở mấy cửa hàng quen không bán được. Cả một nỗi buồn. Muốn viết tùy bút.

 

5-10-1946

Muốn viết về cụ Hồ một tùy bút. Cảm thấy mình tầm thường quá.

Xuân Diệu vẫn khen Vũ Như Tô, có sáng tác.

Xem Lettres frses [tạp chí Văn học Pháp]. Muốn viết một bức thư cho người Pháp.

Cảm thấy sự thiết tha muốn viết một poème [bài thơ] về đồng quê, kiểu Mireille(4). Vẫn thích bản trường ca ấy.

 

7-10-1946  

Có người đánh dây thép, nói chuyện về Vũ Như Tô. Khen hết sức, thật là một kỳ công. Chỉ có vai Nguyễn Vũ, sự thay đổi chóng quá.

Bọn học sinh vẫn có những tư tưởng lãng mạn: muốn đi Paris học. Văn hoá Pháp tuyệt. C’est bien [Tốt].

 

11, 12-10-1946

Họp đại hội nghị VHCQ [Văn hóa cứu quốc]. Chiều 12 phát biểu ý kiến dở quá, ví dụ nhà văn phải đáp lại xu hướng quần chúng như gãi vào chỗ ngứa. Bị anh em phản đối.

Mất uy tín một phần nào với anh em vốn phục mình.

Mạnh Phú Tư chỉ vào mình nói: Có lẽ nó không thế đâu (vì câu phát biểu ý kiến của mình) nhưng bớt yêu Huy Tưởng.

 

13-10-1946

Đại hội nghị có kết quả. Trung Bộ thích vì được chú ý. Ảnh hưởng dội ra bên ngoài. Có sự tham gia ý kiến của những người dự thính. Người ngoài đồn nhiều về nó. Anh em bên trong có cảm tình. Lưu Quí Kỳ làm chủ tịch có uy tín, sung sướng. Chế Lan Viên vẫn đột ngột, sáng chói như ngôi sao. Bị chinh phục bởi anh này.

Bữa tiệc buổi tối có kết quả: Tuân, Trương Tửu, Lạp, Ngô Tất Tố, v.v... đến rất đông. Thơ, ngâm, đông đảo. Anh em Trung Bộ cảm động. Nguyễn Hữu Ba, nhạc sĩ, nói: Đẹp quá! Rơm rớm nước mắt vì vui.

Hãy viết cho khỏe, cho thâm thúy. Hãy tạo những công trình vĩ đại, và hãy luyện tâm hồn cho mạnh dạn. Trước khi nói, hãy nghĩ cho chín. Anh Hồng phê bình mình: Hình như cậu nói không nghĩ trước. Quả là có thế.

 

14-10-1946

      Người ta yêu kịch Nguyễn Huy Tưởng đến nỗi người ta soạn cả kịch theo Một phút yếu đuối(5). Theo lời Bùi Hiển.

 

21-10-1946

Đi đón cụ Hồ. Rừng cờ. Các em bé phất cờ giấy. Xe tay đi: đả đảo thực dân. Cụ Hồ khỏe mạnh, đen. Tóc bạc nhiều. 

 

25-19-1946

Bắt đầu họp bầu Việt Minh đoàn trong Quốc hội. Rồi ngày 28, ra Quốc hội. Bàn về sự thành lập Chính phủ. Muốn vào giúp một bộ nào. Đặng Thai Mai nói: đó là cái nghề khổ nhất. Muốn chuyên hẳn về văn hoá…

 

-----------------  

(1) Ý nói không khí giống như ngày Quốc khánh 2-9-1945.

(2) Bài viết về buổi phá hầm trú ẩn được nói đến ở đoạn nhật ký trước (nguyên văn tên bài là Ý nghĩ về một sáng mùa thu).

(3) Ký Tạm ước 14-9-1946.

(4) Trường ca nổi tiếng của nhà thơ Pháp Frédéric Mistral (1830-1914).

(5) Tên một truyện ngắn của Nguyễn Huy Tưởng đăng Tri Tân số 1, ra sau Cách mạng tháng Tám.

Các Bài viết khác