NGUYỄN HUY TƯỞNG CÒN VỚI THỜI GIAN
VẤN ĐỀ VÀ SỰ KIỆN
HỒ SƠ BÁO CHÍ
GÓC TƯ LIỆU
Hỗ trợ khách hàng
0909 210 761
Hỗ Trợ Online
Mr. Cường

0909 210 761

Thông tin liên hệ
Điện thoại: 0909 210 761
Email: phamthecuong@yahoo.com.vn
VIDEO CLIP
Liên kết website
Thống kê truy cập

XUÂN DIỆU, ÔNG HOÀNG THƠ TÌNH- VÀ TÁC PHẨM “THƠ DUYÊN”

( 10-12-2013 - 06:17 AM ) - Lượt xem: 1850

Nhà thơ Xuân Diệu xứng danh là ông hoàng của thơ tình Việt Nam, bởi, Xuân Diệu có những khối tình khát liệt, bỏng cháy… với cuộc đời và với con người. Tình yêu chảy tràn trong trái tim mới mẻ, chảy tràn trong những vần thơ rạo rực yêu thương. Trước Cách Mạng tháng Tám, những bạn đọc, nhất là những người trẻ tuổi hầu như đều biết thi phẩm Thơ thơ (1938) và Gửi hương cho gió(1945) của ông.

Ông họ Ngô, tên là Xuân Diệu, là thành viên trong nhóm Tự Lực Văn đoàn. Trong các nhà “Thơ Mới”, nói theo Hoài Thanh (Thi nhân Việt Nam), thì ông là nhà thơ mới nhất. Xuân Diệu đã mang tiếng thơ hiện đại để bày tỏ những quan niệm hiện đại về tình yêu. Nói ông là một nhà thơ hiện đại bậc nhất trong phong trào thơ Mới, chính vì ông đã có những bước làm mới thơ mình một cách bạo liệt. Mới trong bút pháp, trong việc sử dụng ngôn từ, mới  ý, mới tứ… nhờ ảnh hưởng từ thơ ca lãng mạn và tượng trưng của Pháp. Những bài nổi tiếng một thời của ông như: Đây mùa thu tới, Thơ duyên, Ý thu, Thu, Vội vàng…đều để lại ấn tượng mạnh mẽ  trong lòng  công chúng yêu thơ, ngày ấy và cả bây giờ…

Cái buổi đầu mới mẻ, từ những vần thơ siết chặt niêm luật nay chuyển sang những vần thơ tự do, từ những ý thơ buộc chặt vào ý thức truyền thống gia giáo nay chuyển sang những ý thơ, tứ thơ hết sức tự do, bày tỏ những nỗi niềm yêu dấu, những vui buồn vẩn vơ… đã làm cho biết bao tâm hồn son trẻ rung động những năm 40 của thế kỷ XX và cả sau này cuồng nhiệt, ngất ngây.

Xuân Diệu đa tình: yêu đời, yêu người nồng nhiệt, cuống quýt yêu đương. Nếu Đây mùa thu tới, Ý thu, Thu…của Xuân Diệumang những nét buồnthổn thức, đầy xúc cảm đẹp đẽ về mùa thu:

Đây mùa thu tới, mùa thu tới,

Với áo mơ phai dệt lá vàng…

…Những luồng run rẫy rung rinh lá

Đôi nhánh khô gầy xương mỏng manh

  (Đây mùa thu tới).

 Thì  Nhớ mùa tháng Tám tràn ngập niềm vui cách mạng:

                        Thu từ đây không thu thảm thu sầu

           Mà thu sướng nhuộm màu xuân mát mát.

Nếu Vội vàng là sự bày tỏ chân thành những niềm khao khát yêu đương, khao khát yêu thương cuộc sống một cách táo bạo, cuống quýt, vội vã…:

Tháng giêng ngon như một cặp môi gần./ Tôi sung sướng nhưng vội vàng một nửa/ Tôi không chờ nắng hạ mới hoài xuân…

…Ta muốn ôm / Cả sự sống mới bắt đầu mơn mởn/ Ta muốn riết mây đưa và gió lượn/ Ta muốn say cánh bướm với tình yêu/ Ta muốn thâu trong một cái hôn nhiều/ / Và non nước, và cây, và cỏ rạng/ Cho chếnh choáng mùi thơm, cho tràn đầy ánh sáng/ Cho no nê thanh sắc của thời tươi/- Hỡi xuân hồng, ta muốn cắn vào ngươi (Vội vàng).

 

Thì Thơ duyên là một bài thơ đằm thắm, duyên dáng, vui tươi, nhưng cũng vun đầy nỗi khát khao tình yêu, cuộc sống:

Chiều mộng hòa thơ trên nhánh duyên

Cây me ríu rít cặp chim chuyền

Đổ trời xanh ngọc qua muôn lá

Thu đến, nơi  nơi động tiếng huyền

Cảnh và tình  trỗi lên khúc giao hòa xao động. Một buổi chiều mộng như hòa điệu thơ ca cùng với nét duyên của những nhánh cây duyên. Nhưng không phải chỉ có cặp đôi ấy mà còn có một đôi khác nữa: cặp chim bay chuyền ríu rít, nhịp nhàng, tươi vui trên cây. Màu xanh của lá, của cây, của trời (đổ trời xanh ngọc qua muôn lá), của tiếng chim. Màu bàng bạc của không gian và thời gian, của cảnh sắc mùa thu đã diễn ra, đã cất lên và đã làm khắp nơi  thẩm thấu những âm thanh du dương, huyền diệu:

Con đường nhỏ nhỏ gió liêu xiêu

Lả lả cành hoang nắng trở chiều

Buổi ấy lòng ta nghe ý bạn

Lần đầu rung động nỗi thương yêu

Cảnh vật đang tràn đầy sức sống và khát khao niềm vui sống như chính tâm hồn và cảm xúc của nhà thơ. Chiều vàng giăng lối. Con đường “nhỏ nhỏ”. Gió nhẹ “liêu xiêu”. Cành hoang “lả lả”. Nắng đã nghiêng chiều. Mọi vật đều quá đổi duyên.

Thời khắc ấy là của tình yêu. Lòng ta đã nghe được ý yêu của bạn. Lòng ta đã rung lên những cảm xúc lai láng niềm thương. Nhiều từ láy trong một khổ thơ ngắn: nhỏ nhỏ, lả lả, liêu xiêu…khiến cho cảnh chứa đựng nặng tình. Tình nằm sâu trong cảnh. Lối miêu tả cảnh và tình nhẹ như thơ. Là thơ duyên. Thơ duyên với thiên nhiên sống động có hồn. Thơ duyên của Xuân Diệu. Một hồn thơ dạt dào cảm xúc, tinh tế trong cảm nhận và biểu đạt:

         Em bước điềm nhiên không vướng chân

Anh đi lững đững chẳng theo gần

                          Vô tâm- nhưng giữa bài thơ dịu

 Anh với em như một cặp vần

Có thật ai đó vô tâm? Cái nỗi vô tâm thật rất hữu tâm.Vô tâm điềm nhiên cất bước. Vô tâm không vướng chân đi. Vô tâm lững đững. Vô tâm không theo gần. Nhưng…từ “lòng ta -  ý bạn” ở khổ trên, thì đây, tình “anh và em” đã như là một cặp vần êm ái, quyện chặt vào nhau không thể tách rời nhau trong một bài thơ dịu dàng, tha thiết.  Mốt cách biểu đạt tình cảm rất duyên, rất dạt dào, rộng mở  và đầy sáng tạo của nhà thơ. Quả thật là thơ duyên. Nhưng duyên đã chuyển sang tình. Tình yêu mới đến. Hữu tâm.

Trong khổ thơ tiếp theo, có hai câu thơ giàu sức lan tỏa, nhiều thế hệ yêu thơ đã khắc vào trí nhớ:

                          Mây biếc về đâu bay gấp gấp

                 Con cò trên ruộng cánh phân vân

Bức tranh thu thêm cảnh, thêm tình. Cảnh là chòm mây biếc, là con cò trên đồng ruộng. Tình là mây bay gấp gấp,  là tâm trạng cánh cò phân vân giữa đậu và bay. Vì sao lại bay gấp gấp? Vì vội vàng yêu người, yêu đời  chăng?  Một cảm nhận thật tinh tế về bức tranh thiên nhiên và sự sống, về cuộc đời. Những từ láy “gấp gấp, phân vân”  là một  sáng tạo trong ngôn ngữ thơ của nhà thơ. Hai câu thơ tiếp theo như lý giải  sự đời và mang màu sắc gợi buồn như thơ cổ:

Chim nghe trời rộng giang thêm cánh

Hoa lạnh chiều thưa sương xuống dần

Bức tranh thu sống động. Cảnh đẹp và buồn. Tiết mùa thu. Chiều buông. Sương giăng. Hoa lạnh. Có cánh chim trời,  nhưng có vẻ lẻ loi trước không gian bao la? Vì “ nghe” trời mênh mông mà phải giang rộng đôi cánh mỏng để vững bay trong chiều sương  lạnh?

Khổ thơ cuối đã bày tỏ cái tình yêu có chút dịu êm nhưng vô cùng khát khao, mong đợi. Cảnh và tình giao cảm. Cảnh tươi đẹp, dịu dàng, tràn đầy sức sống khiến người trong cảnh ngẩn ngơ. Tình đằm thắm, nhưng cũng chứa đầy nỗi xôn xao. Người trong cảnh thì: Cả hai lặng bước trong thu êm ả. Không  cần ông mai bà mối. Nhưng “lòng anh thôi đã cưới lòng em”, một cách diễn đạt trong thơ giản dị mà độc đáo:

Ai hay tuy lặng bước thu êm

Tuy chẳng băng nhân gạ tỏ niềm

Trông thấy chiều hôm ngơ ngần vậy

Lòng anh thôi đã cưới lòng em.

Có thể nói, từ những năm 40 của thế kỷ trước, mà Xuân Diệu đã có những vần thơ vô cùng tươi mới như vậy, và bây giờ vẫn mới.

Xuân Diệu đa tài, đa tình (một cây văn xuôi, nhà phê bình  tuyệt vời Phấn thông vàng, bình Thơ Thu- Nguyễn Khuyến…). Những vần thơ của thi sĩ có khi táo bạo, đầy rung động sâu xa, đầy tình yêu mới mẻ, đầy hương vị ngọt ngào lẫn sâu lắng suy tư, có khi là một niềm khao khát yêu thương cháy bỏng, có khi êm dịu, thiết tha. Thơ duyên là một bài thơ tình yêu, đằm thắm dịu dàng và tinh tế.  Thơ rất tình mà văn cũng chan chứa cái tình người, tình yêu, tình đời … nồng nàn, khát liệt và thăm thẳm sâu.

TIẾN SĨ NGUYỄN THỊ LIÊN TÂM

Các Bài viết khác