NGUYỄN HUY TƯỞNG CÒN VỚI THỜI GIAN
VẤN ĐỀ VÀ SỰ KIỆN
HỒ SƠ BÁO CHÍ
GÓC TƯ LIỆU
Hỗ trợ khách hàng
0909 210 761
Hỗ Trợ Online
Mr. Cường

0909 210 761

Thông tin liên hệ
Điện thoại: 0909 210 761
Email: phamthecuong@yahoo.com.vn
VIDEO CLIP
Liên kết website
Thống kê truy cập

NHẤT LINH, MỘT ĐỜI VĂN TÀI HOA, LINH HỒN CỦA TỰ LỰC VĂN ĐOÀN

( 25-12-2014 - 10:09 PM ) - Lượt xem: 551

Cõi đời này, vào năm 1906, đã chào đón một con người tài hoa đặt chân vào trú ngụ tại phố huyện Cẩm Giàng, tỉnh Hải Dương. Đó chính là Nhất Linh -Nguyễn Tường Tam, người ghi công đầu trong việc lập nên bút nhóm Tự Lực Văn đoàn vang bóng một thời, đóng góp to lớn vào phương pháp sáng tác theo khuynh hướng hiện thực lãng mạn của nền văn học Việt Nam thời kỳ 1930-1945.

 Là một người đa tài, Nguyễn Tường Tam đã hoạt động nghệ thuật ở nhiều lãnh vực: làm thơ, viết tiểu thuyết, viết phê bình, vẽ tranh…Những bút danh ông thường sử dụng là Nhất Linh, Tam Linh, Bảo Sơn, Lãng Du, Tân Việt… Riêng khi vẽ tranh, ông ký tên là Đông Sơn.  Nhất Linh được xếp danh sách nhà văn hiện thực xã hội, lãng mạn nổi tiếng xuất sắc với các tác phẩm nổi bật như Gánh hàng hoa, Đoạn tuyệt, Nho phong, Anh phải sống, Thương chồng... một thời được đưa vào giảng dạy trong chương trình Kim Văn của học sinh, sinh viên ở Miền Nam…. Ngày ấy, chương trình học Kim Văn (tức Văn học hiện đại- là cách gọi để phân biệt với Cổ văn tức Văn học cổ trung đại) thường được thầy cô giao cho học trò tổ chức những buổi thuyết trình về tác phẩm, nên học trò thường hay phân vai đóng kịch để hóa  thân vào nhân vật. Chính vì thế mà hình ảnh cô hàng xén trong “Gánh hàng hoa”, hình ảnh chia tay não nề trong “Đoạn tuyệt”, hay hình ảnh người vợ buông tay chồng giữa dòng nước xoáy để “Anh phải sống”, cứ in sâu vào tâm trí chúng tôi. Và cũng chính vì thế mà tên tuổi tác giả cũng đã hằn sâu trong tâm hồn của chúng tôi.

    Sau này, chúng tôi còn biết là, Nhất Linh không chỉ thành danh trong lãnh vực văn chương mà đồng thời là một chính khách nổi danh trên đấu trường chính trị Việt Nam thế kỷ XX. Bởi ông chính là người sáng lập bút nhóm Tự Lực Văn đoàn, huy tụ cả một đội ngũ văn tài trong gia đình và bạn bè say đắm sáng tác văn chương. Ông cũng chính là Chủ bút tờ báo Phong Hóa và Ngày Nay nức tiếng trên văn đàn Việt Nam thời bấy giờ. Về lãnh vực chính trị, ông đã từng giữ chức Bí thư trưởng Việt Nam quốc dân đảng, Bộ trưởng Ngoại giao trong Chính phủ Liên hiệp kháng chiến… và là người đã sáng lập ra Đại Việt dân chính đảng.

Về hoạt động văn chương, Nhất Linh- Nguyễn Tường Tam bắt đầu tham gia từ năm 16 tuổi với những bài thơ đăng trên báo Trung Bắc Tân Văn. Năm 18 tuổi đã có Bình Luận Văn Chương về áng thơ “Truyện Kiều”của đại thi hào Nguyễn Du, (được mệnh danh là “Đại Việt thiên thu tuyệt diệu từ”) đăng trên Nam Phong tạp chí. Ngày ấy, 18 tuồi, mà đã có bài bình luận đăng trên một tạp chí  uy tín vang dội như thế, tất nhiên, là đã hé lộ một tài năng hiếm có.  Hình như  nguyên quán ở làng Cẩm Phô, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam đã phần nào tác động và hun đúc nên tâm hồn, tính cách, năng khiếu văn chương…của ông.

Tuổi thanh niên bước chân vào đời, chính sự học giỏi giang đã giúp Nhất Linh đậu vào trường Cao Tiểu nhưng do không đủ tuổi nên ông xin làm thư ký cho Sở Tài Chánh Hà Nội. Cũng trong năm này, ông lập gia đìmh và tham gia viết lách cho tờ Nho Phong (cùng Tú Mỡ). Năm 19 tuổi, đi học ngành Y và Mỹ Thuật nhưng bỏ dỡ nửa chừng. Năm 21 tuổi, đi vào Nam, gặp chuyện chẳng may, nên Nhất Linh phải trốn sang Cao Miên và tìm đường đi du học. Năm 22 tuổi,  sang Pháp học khoa học, nghiên cứu nghề báo và xuất bản, lấy bằng Cử nhân Khoa học Giáo khoa (Lý Hóa), rồi trở về nước trong cùng năm đó.

Sự nghiệp văn chương của ông bắt đầu khi quen với thầy giáo Việt Văn là Trần Khánh Giư (Khái Hưng)…Số là về nước, ông xin Sở Báo chí cấp phép ra mắt tờ báo trào phúng Tiếng Cười. Trong thời gian chờ đợi, ông xin dạy ở trường Tư thục Thăng Long và gặp Khái Hưng.

Theo tài liệu(1), năm ông 27 tuổi, tức là  “Năm 1932, Nguyễn Tường Tam mua lại tờ tuần báo Phong Hóa của Phạm Hữu Ninh và Nguyễn Xuân Mai, và trở thành Giám đốc kể từ số 14, ra ngày 22 tháng 9 năm 1932. Ông chủ trương dùng tiếng cười trào phúng để đả kích các hủ tục phong kiến, hô hào "Âu hóa", đề cao chủ nghĩa cá nhân...(2)”

Cũng trong năm 1932, Nhất Linh và các cộng sự quyết định thành lậpTự Lực văn đoàn trên nguyên tắc "dựa vào vào sức mình, theo tinh thần anh em một nhà. …Về sau, tính chuyện lâu dài, văn đoàn này mới chính thức tuyên bố thành lập ngày 2 tháng 3 năm 1934 (báo Phong Hóa số 87).

-Về tờ báo Phong Hóa, các số vẫn liên tiếp ra mắt nhưng nội dung phản ánh ít nhiều mang màu sắc chính trị, nên bị nhà cầm quyền Pháp để ý. Như loạt bài "Đi xem mũ cánh chuồn " châm biếm Tổng đốc Hà Đông Hoàng Trọng Phu. Vì vậy, Phong Hóa bị nhà cầm quyền ra lệnh đóng cửa ba tháng (từ tháng 6/1935 đến tháng 9/1935). Sau đó tờ báo được phép hoạt động trở lại được hơn một năm, thì bị đóng cửa vĩnh viễn vì tội "chế diễu" quan quyền (3) (Số cuối 190 ra ngày 5 tháng 6 năm 1936.  Như vậy, tờ Phong Hóa tồn tại được 2 năm 3 tháng thì chết hẵn.

-Về tờ tuần báo Ngày Nay (4) (ngày trước xuất bản kèm với Phong Hóa), sau khi Phong Hóa bị đóng cửa thì vẫn tiếp tục xuất bản.. Tháng 12 năm 1936, trên báo Ngày Nay, Nguyễn Tường Tam cùng nhóm Tự Lực văn đoàn phát động phong trào Ánh Sáng, một tổ chức từ thiện với mục đích cải tạo nếp sống ở thôn quê, trong đó có việc làm nhà hợp vệ sinh cho dân nghèo. Năm 1939. bút nhóm Tự Lực hoạt động chống Pháp trở thành công khai.”Đến tháng 9/1943, sau khi ra mắt số 224 thì báo Ngày Nay cũng bị đóng cửa vĩnh viễn.

Như vậy, từ một bút nhóm văn chương, Tự Lực văn đoàn đã trở thành một bút nhóm có màu sắc chính trị, góp phần vào công cuộc đấu tranh chống thực dân Pháp của dân tộc ta.

  Nói về chủ bài Nhất Linh, năm 1942, chạy sang Quảng Châu….và ra sức học  Hán Văn và Anh Văn suốt 2 năm trời. Thời gian này, ông gặp gỡ với Hồ Chí Minh, Nguyễn Hải Thần (được Nguyễn Hải Thần bảo lãnh vì ông bị giam 4 tháng ở Liễu  Châu), …   Cùng năm 1942, Thạch Lam mất tại Hà Nội, trong “ngôi nhà cây liễu” bên bờ Hồ Tây vì bệnh phổi  (hưởng dương 37 tuổi). Đại Việt Dân chính Đảng thì đã gần như tan rã….Thời gian sau đó, ông hoạt động trong Việt Nam Cách Mạnh đồng minh hội, Việt Nam quốc dân đảng…

Giữa năm 1945, báo Ngày Nay, với Hoàng Đạo, Khái Hưng, họa sĩ Nguyễn Gia Trí và Nguyễn Tường Bách lại tục bản, khổ nhỏ hơn…

Cuộc đời của nhà thơ, nhà văn, nhà báo tài hoa,  nhà chính trị lớn Nhất Linh- Nguyễn Tường Tam quả là đầy sóng gió. Ông còn bị chính phủ qui tội danh đào nhiệm và biển thủ công quỹ, sau này đã có những lời biện minh cho ông.  Năm 1951, ông mở nhà xuất bản Phượng Giang, tái bản sách của Tự Lực Văn Đoàn, và tuyên bố không tham gia các hoạt động chính trị nữa. Năm 1953, ông lên sống tại Đà Lạt. Năm 1958, về Sài Gòn,  mở giai phẩm Văn Hóa Ngày Nay, phát hành được 11 số thì bị đình bản. Năm 1960, ông ủng hộ một cuộc đảo chính, bị thất bại, ông bị chính quyền Ngô Đình Diệm giam lỏng tại nhà riêng. Sau đó, ông bị gọi ra tòa xét xử ngày mùng 8/7/1963. Nhưng đêm 7/7 tại nhà riêng, Nguyễn Tường Tam dùng thuốc độc pha rượu quyên sinh để phản đối chính quyền độc tài, để lại phát biểu nổi tiếng:

"Đời tôi để lịch sử xử. Tôi không chịu để ai xử tôi cả…Vì thế tôi tự hủy mình cũng như Hòa Thượng Thích Quảng Đức đã tự thiêu là để cảnh cáo những ai chà đạp mọi thứ tự do."(5).

Về gia đình, Ông có 7 người con, gồm 5 con trai (Nguyễn Tường Việt, Nguyễn Tường Triệu, Nguyễn Tường Thạch, Nguyễn Tường Thiết, Nguyễn Tường Thái) và 2 con gái (Nguyễn Kim Thư, Nguyễn Kim Thoa).

Năm 2001, hài cốt của ông và vợ đã đuợc đưa về nằm trong khu mộ của dòng họ tại  Hội An, Quảng Nam). Một đời văn tài hoa, một đời làm chính trị truân chuyên, một đời làm báo đầy sóng gió… và rời bỏ cuộc đời bằng cách tự hủy diệt mình. Thương xót lắm thay.

Các tác phẩm của ông:

Tiểu thuyết: 10 tập, Gánh hàng hoa(cùng Khái Hưng, 1934), Đời mưa gió (cùng Khái Hưng, 1934), Nắng thu (1934), Đoạn tuyệt (1934-1935), Lạnh lùng (1935-1936), Đôi bạn (1936-1937), Bướm trắng (1938-1939), Xóm cầu mới (1949-1957). Trường thiên, viết dở dang.

  • Giòng sông Thanh thủy (1960-1961). Trường thiên, tác phẩm cuối cùng, gồm ba tập:Ba người bộ hành, Chi bộ hai người, Vọng quốc

Tập truyện:7 tập,  Nho phong (1924), Người quay tơ (1926), Anh phải sống (cùng Khái Hưng, 1932 - 1933), Đi Tây (1935), Hai buổi chiều vàng (1934-1937), Thế rồi một buổi chiều (1934-1937), Thương chồng (1961)

Tiểu luận: Viết và đọc tiểu thuyết (1952-1961)

Dịch phẩm: Đỉnh gió hú của Emily Bronte  (đăng báo 1960, xuất bản 1974).

Hội họa: Có một số tranh vẽ trong đó có bức Scène de Marché de rue Indochinois (Cảnh Phố Chợ Đông Dương) vẽ trên lụa thực hiện khoảng 1926-1929.

 NGUYÊN TÂM

Tài liệu tham khảo:

1/ Theo nguồn Wikipedia

2/ Theo Nguyễn Hoành Khung, mục từ "Nhất Linh" trong Từ điển văn học (bộ mới). Nxb Thế giới, 2004, tr. 1255.

3/ Bộ trưởng Nguyễn Tường Tam, Trang Web Nguyễn Tường Tam

4 Tuần báo Ngày Nay ra số đầu ngày 30 tháng 1 năm 1935, ra số cuối 224 ngày 7 tháng 9 năm 1940.

5/ Tự điển danh nhân thế giới, phần nói về Nhất Linh - sách của Trịnh Chuyết, Thế Giới xuất bản năm 1970 tại Saigon.

Các Bài viết khác